Geschiedenis: De Tweede Wereldoorlog

Elke school besteedt er wel aandacht aan in de bovenbouw: de Tweede Wereldoorlog. Vooral rond de tijd van onze Nationale Bevrijdingsdag is dit een populair onderwerp. Aangezien er veel gebeurd is in de tijd van de Tweede Wereldoorlog is het haast onmogelijk om alles te behandelen met de kinderen. Maar je kunt er uiteraard wel de belangrijkste punten uit halen. Dat heb ik gedurende mijn blokstage in groep 7/8 dan ook gedaan. Speciaal voor dit thema heb ik lesbrieven gemaakt met de naar mijn idee belangrijkste en interessantste onderwerpen voor de kinderen. Hieronder telkens een korte toelichting op de verschillende lesbrieven.

Anne Frank

Lesbrief Anne Frank

Lesbrief Anne Frank

In deze lesbrief komt allereerst een korte introductie van Anne’s geschiedenis naar voren. Wanneer is Anne geboren en wanneer is zij overleden? Hoe is zij overleden? Daarna een stukje over haar ouders. Wie waren haar ouders? Wat deden haar ouders voor werk? En even later ook haar tijd in het Achterhuis. Met wie woonde ze daar? En wanneer verbleven ze er? Ook komt hierin een zeer belangrijk stuk naar voren, namelijk het ontstaan van Anne’s dagboek. Er wordt meer duidelijk over de uiteindelijke publicatie van het boek zoals wij het kennen.

Niet veel later lees je ook over wat er gebeurde zodra ze ontdekt werden en wat er toen met de spullen van de familie Frank en de andere onderduikers gebeurde. Er wordt ook meer verteld over hoe het er in de kampen aan toe ging en hoe het de familie Frank en de andere onderduikers verging in die tijd. Daarna wordt er een stukje gewijd aan het overlijden van Anne, Margot en Edith en een laatste stukje over het dagboek en andere schrijfsels van Anne. De lesbrief sluit af met een eerbetoon aan Anne Frank en het Anne Frank Fonds.

Vervolgens kunnen de kinderen nog wat foto’s bekijken en is er een moeilijke woorden lijst. Daarna volgt er een werkblad met 18 vragen over de inhoud van de lesbrief.

Download de lesbrief over Anne Frank
Download de antwoorden voor de opdrachten

Fanny Philips

Lesbrief Fanny Philips.

Lesbrief Fanny Philips

In deze lesbrief lees je meer over het meisje Fanny Elisabeth Philips. Gedurende de Tweede Wereldoorlog waren er uiteraard meer meisjes zoals Anne Frank. Fanny was er daar een van. De reden dat ik een lesbrief gemaakt heb rondom dit meisje is namelijk vanwege mijn eigen geschiedenislessen die ik op de middelbare school heb gehad. Ik heb zelf op het Sint-Janslyceum gezeten waar de auteur van het boek over Fanny Philips, de heer Kok, destijds lesgaf. Het interesseerde mij destijds al erg. Nu ikzelf lessen mocht gaan geven rondom de Tweede Wereldoorlog twijfelde ik er dan ook geen moment aan om het verhaal van dit meisje te gebruiken. Het verhaal van Fanny is namelijk erg interessant vanwege het feit dat het een stuk dichter bij huis is voor de kinderen in de omgeving van Fanny haar vroegere woonplaats. Fanny woonde in Vught en gedurende de jodenvervolging moest zij verhuizen, om vervolgens ook nog te gaan onderduiken.

De lesbrief begint met wat feitjes over Fanny haar geboortedag en sterfdatum. Zij werd 20 jaar oud. Vervolgens wordt er wat verteld over het gezin waar Fanny uit kwam. Zo leren de kinderen de gezinsleden uit de familie Philips kennen. Daarnaast een korte samenvatting over de vervolging van deze familie. Daarna volgen er terugblikken, op de tijd dat de familie in de Taalstraat in Vught woonde, over Fanny haar vriendin Ans Schreurs, die brieven ontving waaruit het boek van de heer Kok voor een groot deel opgemaakt is. Maar ook over het grote witte landhuis waarin Fanny eerst woonde, Huize Muizerick.

De kinderen kunnen daarna lezen over hoe het boek over Fanny Philips, genaamd “Brieven van Fanny Philips 1942-1943 aan Ans Schreurs” ontstaan is. Ook wordt er gesproken over de samenwerking met Nationaal Monument Kamp Vught. Er wordt verteld over de aard van de brieven en wat er zoal in te lezen was. Er wordt zelfs een voorbeeld genoemd uit een brief van Fanny, namelijk over de davidsster die ze moesten dragen: “Wat een mooi ding, he? En het leukste is dat ze ook nog knaloranje zijn. Dus iedereen die je tegenkomt roept: ‘Oranje boven’ of ‘Leve de koningin’.”

De kinderen krijgen zo echt een kijkje in de brieven, en daarmee het leven, van Fanny Philips. De brieven geven ook een goed beeld van de bewegingsvrijheid die er destijds was voor de joden. Misschien nog wel het interessantst voor de kinderen, er staat een stukje in over een pakketje dat vriendin Tiny van Benthem ontving van Fanny. Fanny zou het na de oorlog op komen halen, maar zij is nooit teruggekeerd. De heer Kok zal later samen met Tiny van Benthem het pakketje open maken. Willen de kinderen weten wat erin zat? Dan zullen zij dit op moeten zoeken in het boek. Het is dus een aanrader dit boek aan te schaffen. Tweedehands is het voor een paar euro te verkrijgen. De lesbrief sluit af met het verhaal over het pakketje. Daarna volgt de moeilijke woorden lijst weer. En even daarna de opdrachten, 14 vragen in totaal.

Download de lesbrief over Fanny Philips
Download de antwoorden voor de opdrachten

Kamp Vught

Lesbrief Kamp Vught

Lesbrief Kamp Vught

In de derde en laatste lesbrief met betrekking tot de Tweede Wereldoorlog, gaat het over Nationaal Monument Kamp Vught, of in de tijd van de oorlog Kamp Vught Konzentrationslager Herzogenbusch. Er wordt allereerst wat verteld over de geschiedenis van dit kamp. Vervolgens wordt er wat verteld over de bouw van het kamp, gevangenen en doden uit het kamp en over Philips. Dit houdt echter geen verband met Fanny Philips. Dat zal ook duidelijk worden in het stukje over Philips en de werkplaats van Philips. Verder worden er belangrijke gebeurtenissen besproken, zoals het “Bunkerdrama”, de kindertransporten, de Deppner-executies en andere wreedheden. Ook leren de kinderen het verhaal achter de Fusilladeplaats. En uiteindelijk wordt er gesproken over het kamp ná de oorlog; de eerste jaren na de oorlog, maar ook over het woonoord Lunetten wordt wat verteld. En last but not least, wordt er wat verteld over het heden. Hoe wordt Kamp Vught tegenwoordig gebruikt? De kinderen leren hier dat het niet alleen een monument is, maar dat ook de Penitentiaire Inrichting hier gevestigd is. Vervolgens zijn er wat foto’s met beschrijvingen, een moeilijke woorden lijst en 18 opdrachten.

Aan te raden bij het behandelen van dit onderwerp is het gebruik van de filmpjes ’13 in de oorlog’ en andere filmpjes over Kamp Vught en de Tweede Wereldoorlog van Beeldbank. Uiteraard is het ook zeer aan te raden om, als je de mogelijkheid hebt, samen met de kinderen een bezoekje te brengen aan Kamp Vught. De kinderen zullen dit ervaren als iets erg waardevols en indrukwekkends en ze zullen er erg veel van leren. Bedenk wel dat je dit ver van tevoren zult moeten reserveren, want het is vaak erg druk. Ook is het handig om de kinderen van tevoren een opdracht mee te geven wanneer zij naar dit kamp gaan. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een schrijfopdracht: “Wat vond je het meest indrukwekkende in Kamp Vught? Beschrijf dit en vertel waarom je dit vindt.”

Omdat het thema van de school niet zo zeer over de Tweede Wereldoorlog ging, maar over vrijheid, heb ik het destijds wat breder genomen. Zo kun je bijvoorbeeld ook denken aan onderstaande onderwerpen.

Download de lesbrief over Kamp Vught
Download de antwoorden voor de opdrachten

Vrijheid (enkel werkblad)

Werkblad vrijheid

Werkblad vrijheid

Voordat je met dit werkblad aan de gang gaat is het wellicht handig de kinderen wat meer te vertellen over de verschillende soorten vrijheid die wij kennen. Door hier eerst met de kinderen over te praten en later te discussiëren maak je de kinderen alvast warm voor de schriftelijke opdracht.

Download het werkblad over vrijheid

Amnesty International

Lesbrief Amnesty International

Lesbrief Amnesty International

Wanneer je het hebt over vrijheid en het ontnemen van vrijheid zoals tijdens een oorlog, dan is een figuurlijk uitstapje naar Amnesty International niet zo’n gek idee. De kinderen leren hoe Amnesty International is ontstaan en wat zij doen. Ze leren mensenrechten kennen en hoe ze kunnen bepalen of deze geschonden worden of niet.

Download de lesbrief over Amnesty International
Download de antwoorden voor de opdrachten

Was dit artikel nuttig? ‘Like’ het!

Advertenties

One thought on “Geschiedenis: De Tweede Wereldoorlog

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s