Diagnose: Dyslexie – ontwikkelingsvraag 2: Wat zijn oorzaken en gevolgen van dyslexie?

Zoals elk ander leerprobleem heeft ook dyslexie zo zijn oorzaken en gevolgen. Maar welke zijn dat?

De precieze oorzaak van dyslexie is nog niet helemaal bekend, maar het is wel al duidelijk dat het zich afspeelt in de hersenen. Het lijkt erop dat het hersengebiedje waar klanken aan schrifttekens gekoppeld worden, te zwak is aangelegd of moeilijk bereikbaar is. De klankcodes worden daardoor onvolledig of incorrect in de hersenen verwerkt en minder goed in het geheugen opgeslagen. Het gevolg is dat deze ook minder goed uit het geheugen zijn op te halen om gekoppeld te worden met het woordbeeld. Duidelijk is dat mensen met dyslexie problemen hebben met de fonologische verwerking van taal en/of het snel benoemen van woorden.

Is dyslexie erfelijk?
Het staat vast dat bij dyslexie sprake is van een erfelijke factor. Een kind dat één ouder heeft met dyslexie, heeft 40 tot 50% kans er zelf ook aanleg voor te hebben. Wanneer beide ouders dyslectisch zijn, ligt dit percentage veel hoger, namelijk rond de 80%.

Onderzoek naar de oorzaken
In 1998 is een langlopend multidisciplinair onderzoek gestart naar de oorzaken en vroege kenmerken van dyslexie. Voor dit ‘Onderzoeksprogramma Dyslexie’ werd een groep kinderen met een verhoogd risico op dyslexie 10 jaar lang gevolgd, vanaf de geboorte tot de leeftijd van 9 jaar. Het onderzoek liep door tot 2012.

Het onderzoek liet zien dat bij jonge baby’s al verschillen in het brein gemeten kunnen worden. Ook de taalontwikkeling van peuters wijkt vaak af wanneer een van de ouders dyslexie heeft. Naast het langlopende onderzoek vindt er ook genetisch onderzoek plaats en worden verschillende behandelmethoden geëvalueerd. Het onderzoeksprogramma wordt uitgevoerd met subsidie van de ‘Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek’, het NWO. Wil je hier meer over weten? Kijk dan even op de website van het NWO.

Gevolgen
Het niet snel technisch kunnen lezen en spellen heeft ernstige gevolgen in deze ‘talige’ maatschappij, waarin veel gelezen en geschreven moet worden.

De belangrijkste gevolgen van dyslexie voor een kind zijn:
– Belemmeringen in het onderwijs
In het onderwijs moet veel gelezen en geschreven worden. Dit heeft ernstige gevolgen voor het volgen van onderwijs en belemmert kinderen om hun capaciteiten te ontwikkelen. Veel kinderen met dyslexie kiezen ook een onderwijsniveau dat lager is dan ze op grond van hun intelligentie aankunnen.
– Sociaal-emotionele problemen
Dyslexie kan het gevoel van eigenwaarde bij een kind zwaar ondermijnen. Het kan tot frustratie leiden als het kind voldoende intelligent is maar het technisch lezen niet onder de knie krijgt, terwijl het bij klasgenootjes probleemloos lijkt te gaan. Ook kunnen motivatieproblemen ontstaan waardoor kinderen geen zin meer hebben om het lezen te blijven oefenen, terwijl zij juist extra oefening nodig hebben om een minimaal leesniveau te halen.
-Thuissituatie
Daarnaast kan dyslexie ook een grote invloed hebben op de thuissituatie.

Vooroordelen
Zoals bij elk ander probleem, zijn er ook vooroordelen over dyslexie. Zo is dyslexie beslist geen luiheid van kinderen, geen gebrek aan intelligentie en geen modeziekte die bedacht wordt door veeleisende ouders. Ook is dyslexie geen speciale gave. Al kunnen kinderen met dyslexie net als andere kinderen wel talenten hebben op andere gebieden. Het is dan de kunst die talenten een kans te geven.

Onzichtbare handicap
Dyslexie heeft niet alleen maar gevolgen voor het leren van de talen, maar ook voor vakken waar veel lezen bij komt kijken. Leerlingen met dyslexie moeten daar, in vergelijking met hun klasgenoten met eenzelfde intelligentie onevenredig veel energie insteken. Het is daarom van belang dat er bij alle vakken rekening gehouden wordt met de lees- en spellingsproblemen en niet alleen bij de taalvakken en zoveel mogelijk compenserende maatregelen te treffen. De gevolgen van dyslexie spelen ook niet alleen op school, maar ook tijdens een studie of beroepsopleiding en later ook op de werkvloer. In de huidige maatschappij is dyslexie dan ook een serieuze handicap ofwel belemmering.

Hoe kun je het beste omgaan met dyslexie?
Dyslexie-Express
Om leerkrachten in het basisonderwijs te ondersteunen bij het begeleiden van leerlingen met dyslexie in de praktijk van alledag is de Dyslexie-Express samengesteld. De Dyslexie-Express richt zich voornamelijk op begeleiding van leerlingen met dyslexie op sociaal-emotioneel gebied.

Dyslexie de baas
Voor jongeren van 12 tot en met 16 jaar is door de Universiteit van Utrecht een training ontwikkeld om beter om te gaan met dyslexie. Hierdoor kunnen problemen als angst, somberheid, aandachtsproblemen, vermindert geloof in eigen kunnen en problemen met leeftijdgenoten voorkomen worden. Je kunt hier meer over lezen op de website van het Nederlands Jeugdinstituut.

Alle informatie is afkomstig van de website van Steunpunt Dyslexie. Wil je meer weten? Ga dan eens naar de website van Steunpunt Dyslexie. Daarnaast verschijnt morgen de laatste ‘Diagnose’ gericht op dyslexie. Hierin zal meer informatie te vinden zijn over dyslexie op de basisschool.

Was dit artikel nuttig? ‘Like’ het onderaan de pagina!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s