Diagnose: Dyslexie – ontwikkelingsvraag 1: leesproblemen en het herkennen van dyslexie

Wanneer een leerling moeite heeft met lezen of schrijven, wil dat niet per se zeggen dat het kind dyslectisch is. Er kunnen heel wat andere dingen aan de hand zijn. Denk maar eens aan de verschillende leesproblemen.

Kinderen in groep 3 leren hoe vormen horen bij letters én hoe letters horen bij bepaalde klanken. Hiermee beginnen zij het technisch -leren- lezen. Maar bij sommige kinderen gaat dit leren wat minder snel dan bij anderen. Ongeveer 10% van de leerlingen in groep 3 is wat betreft hun ontwikkeling nog niet helemaal klaar voor het leren lezen en schrijven. Ruim de helft van deze gaat gelukkig wel goed vooruit met extra hulp. 

Maar als het kind ondanks gerichte oefening en begeleiding toch niet vooruit gaat met lezen en/of spellen, dan kan er wel eens sprake zijn van dyslexie. Het is dan raadzaam om verder onderzoek te laten doen door een dyslexiespecialist op school of een externe deskundige in te schakelen voor een diagnostisch onderzoek en behandeladvies. 

Technisch leesprobleem?
Dyslexie is een stoornis in het technisch lezen en niet in het begrijpend lezen. Dyslexie kan het begrijpend lezen echter wél belemmeren. Dit is het geval als het technisch lezen bijvoorbeeld onevenredig veel aandacht en energie vraagt, zoals dat bij een kind met dyslexie het geval is. Dyslexie belemmert daarnaast ook het vlot leren lezen. De meeste kinderen met dyslexie leren uiteindelijk wel lezen, maar ze blijven tragere lezers. Ze moeten er meer energie in steken en zijn sneller afgeleid dan de gemiddelde lezer. Dat gaat dan vaak ten koste van het begrip van wat er gelezen is.

De variaties in dyslexie
Dyslexie is niet bij ieder kind hetzelfde. Het kan namelijk variëren in de ernst en de bijkomende stoornissen. Dyslexie kan variéren in:
– de manier waarop het zich uit;
– de mate van ernst;
– achterliggende problemen;
– bijkomende stoornissen. 
Sommige leerlingen hebben moeite met hardop lezen, maar kunnen vrijwel probleemloos eenvoudige teksten in stilte lezen en begrijpen. Andere leerlingen kunnen leesproblemen weer goed compenseren, maar hebben bijvoorbeeld grote moeite met de spelling. Dit heeft dan weer consequenties voor het soort interventie dat nodig is.

Uit onderzoek is gebleken dat driekwart van de kinderen met dyslexie fonologische problemen heeft (het herkennen van klankstructuur in een woord) en dat driekwart van de kinderen problemen heeft met het snel benoemen van woorden, wat ook te merken is aan het benoemen van kleuren, namen, dag van de week, etc. Daarnaast bleek dat de helft van de kinderen last heeft van beide problemen.

Dyslexie herkennen
Het belangrijkste kenmerk van dyslexie is dat er een hardnekkig probleem is bij het aanleren en vlot toepassen van het lezen en spellen op woordniveau. Kinderen met dyslexie hebben veel extra oefening nodig om het -technisch-  lezen aan te leren. Daarom is het ook van belang dat dyslexie bij een kind op een zo vroeg mogelijke leeftijd ontdekt wordt. Hoe eerder er een gerichte aanpak van lees- en spellingsproblemen kan starten, hoe groter de kans op succes.

Bij allochtone kinderen die thuis hun moedertaal spreken, is herkenning van dyslexie op de basisschool extra moeilijk. Problemen met lezen en spellen worden vaak geschoven op de algehele problemen bij het Nederlands leren. Dit is echter niet altijd het probleem. Om hier meer herkenningspunten van te leren kennen, kun je een kijkje nemen op de website van steunpuntdyslexie.nl. Zij geven een aantal handvatten voor het herkennen van dyslexie bij meertalige kinderen.

Algemene kenmerken
Ook bij dyslexie zijn er een aantal algemene kenmerken te ontdekken. Meer specifieke signalen tijdens de kleutertijd, het basis- en voortgezet onderwijs zijn er ook. Hiervoor verwijs ik je door naar de website van Steunpunt Dyslexie. 

Waar kunnen kinderen met dyslexie moeite mee hebben?
– het verschil horen tussen klanken als m en n; p, t en k; s, f en g; eu, u en ui
– de klanken in volgorde te zetten, zoals bij ‘dorp’ en ‘drop’ of ’12’ en ’21’
– de aandacht te houden bij ‘klankinformatie’ (het gesproken woord)
– het inprenten van reeksen, bijvoorbeeld tafels of spellingsregels
– het onthouden van vaste woordcombinaties, uitdrukkingen of gezegdes
– het onthouden van losse gegevens, zoals rijtjes, woordjes en jaartallen.

Problemen bij het lezen
De leesproblemen van kinderen met dyslexie vallen het meest op bij hardop lezen. Sommige kinderen hebben een traag leestempo en lezen de woorden spellend. Andere kinderen hebben een hoog leestempo, maar maken daarbij veel fouten door te raden. Er kan ook sprake zijn van een combinatie van beide.

Problemen bij de spelling
Kinderen met dyslexie maken langdurig veel spellingsfouten en hebben, om dat te voorkomen, veel steun nodig van spellingsregels. Het kan zijn dat ze één bepaald woord op een bladzijde op verschillende manieren spellen. Kinderen met dyslexie proberen vaak de spelling van specifieke woorden te onthouden. Dit is een enorme belasting voor het geheugen. Bovendien beklijft de kennis meestal niet, omdat ze het op een ongestructureerde manier in het geheugen opslaan.

Problemen bij het schrijven
Kinderen met dyslexie schrijven vaak onleesbaar en maken veel doorhalingen. Bij leerlingen die wel leesbaar schrijven, valt het trage schrijftempo op.

Meer weten? Kijk eens op de website van Steunpunt Dyslexie! Een geweldige site waar enorm veel informatie te vinden is over dyslexie en andere leesproblemen. De informatie in dit artikel is ook afkomstig van de website van Steunpunt Dyslexie. Alle credits gaan daarom uit naar Steunpunt Dyslexie. Klik op onderstaand logo om naar de website te gaan.

Was dit artikel nuttig? ‘Like’ het onderaan de pagina!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s