Diagnose: Autisme – ontwikkelingsvraag 2: Definities en classificaties

Autisme is er in verschillende vormen. Er zijn dan ook verschillende definities en classificaties. Hieronder zullen de belangrijkste benoemd worden.

Autisme wordt gedefinieerd als een levenslang bestaande complexe ontwikkelingshandicap, die typisch tijdens de eerste 3 levensjaren aan het licht komt en die de manier beïnvloedt waarop een persoon met andere mensen communiceert en relaties aangaat. Sinds Kanner in 1943 ‘vroeg-infantiel autisme’ beschreef en Asperger (1944) de ‘autistische idiopathie’ identificeerde, hebben we er veel over geleerd, maar nog steeds niet genoeg om deze raadselachtige aandoening echt te begrijpen. Zowel Kanner als Asperger onderzocht autisme als een unieke en uitgesproken ongewone ontwikkelingsstoornis die niet eerder klinisch was beschreven, waardoor mensen die eraan leden ten onrechte als geestelijk gehandicapt werden beschouwd. In de daaropvolgende decennia was een sterke tendens te zien naar het willen begrijpen van autisme en werd over de hele wereld wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd naar de oorzaken, de diagnose en de behandeling van autisme. Een oorspronkelijk werk van Lorna Wing en Judith Gould (1979) heeft het klinische begrip van autisme enorm gewijzigd. Nadat ze een intensief epidemiologisch onderzoek hadden uitgevoerd, concludeerden Wing en Gould dat autisme een continuüm vertegenwoordigt en verschillende manifestaties heeft die alle deel uitmaken van een ‘spectrum’ van aanverwante stoornissen. Zowel ‘klassiek/Kanner’-autisme als het syndroom van Asperger worden nu gezien als onderdelen van een groep aandoeningen die algemeen wordt aangeduid als autismespectrumstoornissen (ASD’s – autistic spectrum disorders). Omdat autisme een spectrumstoornis is, geeft dit aan dat mensen in verschillende mate getroffen kunnen zijn. Sommige personen zijn ernstig getroffen, terwijl de problemen bij anderen misschien nauwelijks merkbaar zijn. Sommige mensen met autisme hebben ook leermoeilijkheden, terwijl anderen vanwege hun gemiddelde of bovengemiddelde intelligentie juist meer kunnen (Wing, 1996). Bij ongeveer 15 tot 20% van de autistische mensen kan zich epilepsie ontwikkelen (meestal tijdens de adolescentie). Geschat wordt dat ongeveer 50% van de autistische personen gedurende hun hele leven non-verbaal blijft. (Recent onderzoek toont echter aan dat bij adequate vroege interventie slechts circa 14% nooit tot verbale ontwikkeling komt.) Sommige mensen met autisme bezitten uitstekende taalvaardigheden maar missen het vermogen tot begrijpen en uitdrukken van pragmatische/sociale functies, zowel verbaal als non-verbaal. Ongeveer 10% van de autistische personen heeft naar verluidt ongewone talenten of hoogbegaafdheden (zoals speciale talenten voor kunst, muziek, rekenen).

Definities van autisme

Er zijn 2 definities van autisme – de ene komt van de Engelse National Autistic Society (NAS) en de andere van de Autism Society of America (ASA).
definitie nas asa autisme
De aangegeven criteria voor het definiëren en diagnosticeren van autisme, die waarschijnlijk tot de meest universeel geaccepteerde behoren, zijn gebaseerd op bepaalde gedragskenmerken die de persoon op 3 hoofdgebieden vertoont: beperkingen in sociale interactie, beperkingen in sociale communicatie en beperkingen in verbeelding. Het collectieve geheel wordt aangeduid als de Triade van Beperkingen (Triad of Impairments – Wing, 1992). Aangezien autisme een ontwikkelingsstoornis is, variëren de gedragsmanifestaties met de leeftijd en de bekwaamheden. De ‘triadische’ kenmerken (beperkingen in socialisatie, communicatie en verbeelding) zijn daarentegen in verschillende vormen op alle ontwikkelingsniveaus aanwezig.

autismedriehoek
Omdat de Triade van Beperkingen algemeen wordt geaccepteerd, loont het de moeite om elk van de aspecten daarvan gedetailleerder te bekijken.

 HFA, LFA, ‘mild autisme’, ‘ernstige autisme’, enz.
Aangezien autisme een spectrumstoornis is en de manifestatie daarvan van individu tot individu verschilt, is het geen wonder dat veel ‘niet-officiële’ maar breed geaccepteerde beschrijvingen zijn verschenen: hoogfunctionerend autisme (HFA), laagfunctionerend autisme (LFA), ‘mild autisme’, ‘gemiddeld autisme’, ‘ernstig autisme’, ‘autistische trekjes’, ‘autistische neigingen’. Het is noodzakelijk op te merken dat deze termen subjectief zijn. Er bestaan geen klinische definities van woorden als ‘hoogfunctionerend’, ‘laagfunctionerend’, ‘mild’ of ‘ernstig’ autisme. Omdat autisme echter zo’n breed gebied bestrijkt, kunnen deskundigen termen zoals deze gebruiken om te beschrijven wáár binnen het continuüm de bekwaamheden van een individu zich naar hun mening bevinden.

Syndroom van Asperger en autisme
Over de kwestie of autisme en het syndroom van Asperger (AS) verschillende aandoeningen zijn, wordt al jaren gediscussieerd. Het was Wing (1981) die AS onder de aandacht bracht van clinici. Zij benadrukte dat er geen bewijs was voor een onderscheid tussen AS en autisme. Haar beschrijving van AS heeft echter veel onderzoekers geïnspireerd tot het instellen van onderzoeken naar mogelijke verschillen tussen de 2 aandoeningen.

Ondanks de verschillende diagnostische classificaties bestaat nog steeds een controverse over de vraag of AS een syndroom op zichzelf is dan wel een vorm van autisme, namelijk HFA of ‘mild autisme’. Degenen die menen dat AS geen vorm van autisme is, citeren de huidige diagnostische classificaties, waarin wordt gesteld dat AS een afzonderlijke diagnose is. De onenigheid zal voortduren tot er meer bekend is over de oorzaken van autismespectrumstoornissen. Welke benaming men er ook aan geeft, zowel autistische personen als personen met AS hebben gedurende hun kinderjaren en volwassenheid hulp en ondersteuning nodig, zeker als het effect op lange termijn  aanmerkelijk zal toenemen (Howlin, 1997). Het is belangrijk te bedenken dat personen met ASD net zoveel van elkaar verschillen als van niet-autistische mensen. Ze hebben hun eigen persoonlijkheid, sterke punten en zwakke punten.
Olga Bogdashine Theory of Mind en de Triade van Perspectieven bij Autisme en Syndroom van Asperger; een blik vanaf de brug.

Was dit artikel nuttig? ‘Like’ het onderaan de pagina!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s